Boşanma Sürecinde Mal Paylaşımı

Mal rejimi medeni kanun açısından önem arz eden bir konudur ve çiftlerin mal varlığı idaresi ve tasfiyesi ile alakalı olan hak ve yükümlülükleri düzenlemektedir. Boşanma sürecinin hukuki sonuçlarından biri olma niteliğine sahiptir. Evlilik süreçlerinde çiftler aile bağları ve ortak hislerle hareket etmenin yanında ekonomik manada da ortak bir biçimde hareket etmektedirler. Çiftler arasında var olan söz konusu ortaklık boşanma durumunda ortadan kalkar. Boşanma süreci içerisinde mal paylaşımı uygulanırken taraflar arasında mevcut olan ortaklığın türü, boşanma sürecinin ve mal paylaşımı davalarının gündemini oluşturmaktadır. Bu duruma istinaden çiftlerin tabi bulundukları mal rejimi doğrultusundaki boşanma süreci esnasında mal paylaşımı yapılmaktadır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu doğrultusunda çiftler arasında mevcut bulunan söz konusu ekonomik ortaklığın dört farklı nitelikte mal rejimi mevcuttur. Bu duruma istinaden başlamış olan boşanma süreci esnasında mal paylaşımı uygulaması yapılırken, paylaşmalı mal ayrılığı rejimi, mal ayrılığı rejimi, mal ortaklığı ve mallara katılma rejimi seçenekleri arasından çiftlerin hangi tür mal rejimine tabi oldukları belirlendikten sonra söz konusu mal rejimi doğrultusunda mal paylaşımı işlemleri uygulanmaktadır.

Eşlerin evlilik sürecini gerçekleştirmeleri esnasında yukarıda belirtilmiş olan dört farklı nitelikte mal rejiminden herhangi birini tercih etme imkânları bulunmaktadır. Ayrıca çiftler kendi aralarında mal rejimi sözleşmesi yapabilme imkânına da sahiptirler.

 

Çiftler Arasında Uygulanacak Mal Rejimi Sözleşmesi

Evlilik kararı alan çiftler evlilik öncesinde veya evlilik hali gerçekleştikten sonra mal rejimi türü tercihi yapabilme imkânına sahiptirler. Eşler arasında mal rejim türü tercihi yapılırken düzenlenecek olan anlaşma mal rejimi sözleşmesi olarak ifade edilmektedir. Mal rejimi sözleşmesi için her iki tarafın katılımı ve imzası gerekmektedir. Kanunun evli çiftlere yönelik belirlemiş olduğu şartların uygulanmasıyla mal rejiminin geçerliliği söz konusu olmaktadır. Mal rejimi sözleşmesinin yapılabilmesi evlenme ehliyetine sahip olan ve ayırt etme kapasitesi bulunan şahıslar arasında mümkün olabilmektedir. Çiftlerden birinin 18 yaşın altında olması durumunun mevcut olması veya kanuni yönden kısıtlayıcı nitelikte bir halin söz konusu olması durumunda kanunen yasal olan bir temsilcinin onayı ile mal rejimi sözleşmesi gerçekleştirilebilmektedir.

Bir mal rejimi sözleşmesinin yasal bir niteliğe sahip olabilmesi için yasaya uygun biçimde düzenlenerek hazırlanmış olması gerekmektedir. Mal rejimi sözleşmesi yazılı bir biçimde ve noter onayı alınarak yapılmasının mümkün olduğu gibi noter tarafından hazırlanarak yapılabilmektedir. Çiftlerin mal rejimi sözleşmesini kendi aralarında belirleyerek düzenlemeleri halinde evlenme akdinin yerine getirilmesi sırasında durumun belirtilmesi gerekmektedir. Evlilik akdinin gerçekleştirilmesi esnasında mal rejimi sözleşmesi yapıldığının bildirilmemesi halinde yasal mal rejimi çiftler tarafından tercih edilmiş olarak kabul görür. Kanuni mal rejimi 4721 sayılı Medeni Kanun kapsamında edinilmiş mallara katılma rejimi olarak düzenlenmiştir.

Mal rejimi sözleşmesi iki farklı türde yapılabilmektedir. Birinci tür mal rejimi sözleşmesi noter tarafından düzenlenmiş olanıdır. İkinci türdeki mal rejim sözleşmesi ise çiftler arasında düzenlenmiş olan mal rejimi sözleşmesinin noter tarafından onaylanması ile yapılabilmektedir. Bu konuda noter tarafından düzenlenmiş olan mal rejimi sözleşmesinde noter çiftlerin isteklerini dinleyerek tarafların beklentileri doğrultusunda bir anlaşma hazırlığı gerçekleştirir. Çiftlerin kendi aralarında yapmış oldukları sözleşme ise noter taraflarca hazırlanmış olan söz konusu sözleşmenin hukuki yönden uygun olması halinde mevcut olan sözleşmeye onay verir. Her iki sözleşme geçerlilik yönünden bir farklılık söz konusu olmaz.

 

Mal Rejimi Türleri Hakkında Bilgiler

2002 tarihinde yürürlüğe giren Medeni kanun kapsamında yasal niteliğe sahip olarak belirlenmiş mal rejimleri mevcuttur. Bunlar; Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi türü, Edinilmiş olan Mallara Katılma Rejimi türü, Mal Ayrılığı Rejimi türü ve Mal Ortaklığı Rejimi türünden oluşmaktadır ve yasal olarak herhangi bir rejim tercihinde bulunmak mümkün olabilmektedir. Boşanma sürecindeki taraflar eğer mevcut mal rejimlerinden herhangi birini seçilmemişler ise bu durumunda” Edinilmiş mallara katılma” rejimine tabi olurlar.

 

Mal Rejiminin Tasfiyesi

Mal rejimi tasviyesi, söz konusu olan mal rejimi sözleşmesinin sonlanması sonrasında ve mal rejimi sözleşmesinin türü doğrultusunda çiftler arasındaki mevcut malların tasfiyesi bir başka anlatım ile mal rejimi tasviyesi mal rejimine tabi olan malların mal rejim türüne uygun olarak taraflar arasında dağıtılması ile gerçekleşmesidir.

 

Mal Rejimi Tasviyesi Davası

Mal rejimi sonlandıktan sonra Mal rejimi tasviyesi davası açılır. Boşanma davası süreci içerisinde mal rejimine yönelik herhangi bir tasfiye işlemi gerçekleştirilmez. Mal rejimi tasviyesi boşanma sürecinin bitmesinden sonra gündeme gelen bir dava olma niteliğine sahiptir.